SPRAWOZDANIE Z POBYTU PRZEDSTAWICIELI OŚRODKA SZKOLNO – WYCHOWAWCZEGO DLA DZIECI NIEWIDOMYCH I SŁABO WIDZĄCYCH W RADOMIU
W LITEWSKIM CENTRUM SZKOLENIOWYM DLA NIEWIDOMYCH I NIEDOWIDZĄCYCH W WILNIE
W DNIACH 06 – 10 CZERWCA 2005r.
Celem pobytu było zapoznanie się z litewskim systemem edukacji, rehabilitacji, opieki oraz kształcenia zawodowego osób z uszkodzonym wzrokiem, w tym z dodatkowymi niepełnosprawnościami.
Litewskie Centrum Szkoleniowe dla Niewidomych i Niedowidzących w Wilnie zostało utworzone w 1975r. Od tego czasu zapewnia dzieciom pełną edukację i wszechstronną pomoc od momentu urodzenia do zakończenia nauki, nie dłużej niż do 24 roku życia. Kształcą się tu dzieci posiadające nie więcej niż 30% możliwości wzrokowych. O zakwalifikowaniu dziecka do szkoły decyduje przede wszystkim orzeczenie lekarskie. Osoba z problemami widzenia i jej najbliżsi mają tu zapewnioną pomoc i wsparcie zarówno psychologiczno – pedagogiczno – rehabilitacyjne jak i edukacyjne. W Centrum pracuje około 100 wykwalifikowanych nauczycieli.
Centrum obecnie składa się z następujących oddziałów:
- Przedszkole;
- Szkoła:
a) Szkoła początkowa,
b) Szkoła podstawowa,
c) Szkoła średnia;
- Internat;
- Oddział szkolenia socjalnego;
- Oddział szkolenia zawodowego;
- Oddział szkolenia komputerowego;
- Usługi medyczne;
- Oddział informacji.
Przedszkole
Uczęszcza do niego 27 dzieci z całej Litwy, w wieku od 3 do 7 lat. Dzieci z poza terenu Wilna przebywają w przedszkolu przez cały rok szkolny, w warunkach internatu. W dużej części są to dzieci z dodatkowymi niepełnosprawnościami. Mają tu zapewnioną pomoc tyflopedagoga, logopedy, kinezyterapeuty, a z uzdolnionymi muzycznie prowadzone są zajęcia z muzykoterapii. Po ukończeniu przedszkola mogą kontynuować naukę w Centrum lub wybrać szkołę integracyjną.
Szkoła
W Litewskim Centrum Szkoleniowym dla Niewidomych
i Niedowidzących w Wilnie znajdują się szkoły:
- początkowa (klasy: wstępna i od 1 do 4);
- podstawowa (klasy od 5 do 10);
- średnia (klasa 11 i 12).
W Centrum uczy się 182 dzieci, z których w szkole średniej 60 posługuje się Brajlem. Nauka przebiega tu według głównego programu zatwierdzonego przez Ministerstwo Edukacji. Prowadzone są zajęcia przedmiotowe, orientacji w przestrzeni, treningu wzrokowego, nauki Brajla, zajęcia manualne, gimnastyczne, oraz informatyczne. Wszystkie dostosowane są metodycznie dla dzieci z uszkodzonym wzrokiem. Indywidualnie prowadzone są zajęcia kinezyterapeutyczne, rehabilitacji wzroku, logopedyczne, terapii ruchowej, kształtowania zmysłu równowagi i poczucia bezpieczeństwa. Średnia liczba uczniów w klasie to 8 – 10.
Istnieją tu również trzy klasy dla uczniów z dodatkową niepełnosprawnością, gdzie dzieci uczą się według indywidualnych programów, opracowywanych przez zespół nauczycieli i terapeutów pracujących z dzieckiem. Klasy podzielone są według wieku dziecka, ale również jego możliwości psychofizycznych. Średnia liczba uczniów w klasie to 4 – 5.
W każdej klasie jednocześnie pracuje nauczyciel i jego asystent. Jeżeli istnieje taka potrzeba dzieci mogą korzystać z pomocy socjalnego pedagoga i psychologa.
W szkole prowadzone są oddziały dla głucho – niewidomych. Szerokie zastosowanie ma tu praca z kamerą, nagrywane jest dziecko podczas zajęć w klasie, podczas rehabilitacji a także w czasie wolnym. System obserwacji ucznia przebiega w ścisłej współpracy z nauczycielem, ponieważ każdy nauczyciel musi poznać funkcjonalne i psychiczne możliwości dziecka. Prowadzone są karty obserwacji, na podstawie, których co miesiąc ustalane są zadania krótkoterminowe.
Internat
W internacie przebywa 160 dzieci, które pochodzą z całej Litwy. Na okres wakacji w Centrum pozostają tylko te, które nie mają rodziców i dla nich organizowany jest wypoczynek letni, najczęściej poza Wilnem.
W internacie są bezpieczne i wygodne warunki życia dla dzieci niewidomych. Z pomocą wysoko wykwalifikowanych nauczycieli wszystkie dzieci mają możliwość wyrażania siebie poprzez przynależność do różnych kółek zainteresowań i dodatkowych zajęć: sport, sztuka itp. Promowane są niezależność i samodokształcanie się, a dzieci przygotowane są do samodzielnego życia.
Oddział szkolenia socjalnego
Oddział szkolenia socjalnego opiekuje się 110 osobami i operuje
w następujących sferach:
- Wczesna interwencja (tylko dla Wilna i wileńskiego okręgu);
- Integracja;
- Rehabilitacja podstawowa.
Pracownicy wczesnej interwencji opiekują się dziećmi w przedziale wiekowym od urodzenia do 7 lat. Praca odbywa się w domu rodzinnym dziecka, żłobku, przedszkolu i innych miejscach gdzie przebywa dziecko. Obecnie Centrum opiekuje się 16 dzieci. Głównym celem jest, aby osoba z problemami widzenia i jej najbliżsi mieli jak najwcześniej zapewnioną opiekę i edukację. Dla każdego dziecka opracowywane są indywidualne programy rehabilitacji, które aktualizowane są, co trzy miesiące.
Dzieci z dysfunkcją wzroku, które uczą się w miejscu zamieszkania w szkołach integracyjnych mają zapewnioną dodatkową opiekę i rehabilitację przez nauczycieli z Centrum. Pełnią oni role wspierającą dla ucznia, rodzica i nauczyciela ze szkoły.
W Centrum funkcjonuje rehabilitacja podstawowa osób dorosłych, która głównie prowadzi wsparcie psychologiczne. Specjaliści uczą też dorosłych niewidomych Brajla, organizują kursy orientacji przestrzennej i zajęcia ruchowe. Zajmują się także nauką czynności życia codziennego.
Oddział szkolenia zawodowego
Został on założony w 1994 roku i pomaga uczącej się tam młodzieży zdobyć zawód. Kształci się tu 21 uczniów.
Obecnie oddział prowadzi 4 kierunki nauczania zawodu:
- pomocnik gospodarstwa domowego;
- pracownik obsługi komputera;
- stolarz, tapicer (reperacja i renowacja krzeseł);
- rzeźby artystycznej.
Oddział szkolenia komputerowego
Oddział ten został utworzony w 1992 r. i od tego czasu niewidome i niedowidzące dzieci uczą się pracy z komputerem i innymi urządzeniami technicznymi, osiągając umiejętności czytania i pisania na komputerze. Rozpoczynają naukę informatyki od szkoły podstawowej. Wydział komputerowy pomaga również niewidomym studentom i pracownikom z innych instytucji.
Oddział ma trzy główne funkcje:
- Zaspokojenie potrzeb szkoły (zajęcia z uczniami i pomoc nauczycielom);
- Znalezienie odpowiednich technik komputerowych przystosowanych dla uczniów niewidomych i niedowidzących, konsultacje z innymi instytucjami pracującymi z dziećmi niewidomymi;
- Kursy dla nauczycieli pracujących w innych szkołach z dziećmi z upośledzeniem umysłowym i praca z dorosłymi niewidomymi (konsultacje, pomoc)
Usługi medyczne
Centrum skupia wielu lekarzy różnych specjalności takich jak okuliści, neurolodzy, ortopedzi i pediatrzy. Specjaliści pracują tu z dziećmi i młodzieżą w profesjonalnie wyposażonych gabinetach przystosowanych dla potrzeb niewidomych i słabo widzących osób. Podopieczni Centrum pozostają pod stałą opieką lekarza pediatry, a w miarę potrzeb zapewnione im są konsultacje pozostałych specjalistów. Raz w miesiącu wszystkie dzieci poddawane są badaniom okulistycznym. Centrum obejmuje także wszystkie kształcące się tu dzieci całodobową opieką pielęgniarską. Posiada również gabinety do kinezyterapii, oraz izolatki dla chorych dzieci.
Oddział informacji
Oddział ten zajmuje się zbieraniem najnowszych informacji dotyczących zaburzeń wzroku, słuchu i innych. Informacje te służą pomocą rodzicom i specjalistom.
Biblioteka
Na terenie Centrum znajduję się oddział biblioteki, który składa się
z dwóch głównych części:
- biblioteka – w której zgromadzono 72 tysiące pozycji książkowych (pisanych w Brajlu, czarno – druku i książki mówione);
- drukarnia brajlowska – zajmująca się produkcją podręczników, opracowywanych przez nauczycieli i drukowanych dla każdego dziecka. Drukarnia wykonuje także przedruk czasopism i książek o różnorodnej tematyce.
Podczas wizyty w Litewskim Centrum Szkoleniowym dla Niewidomych i Niedowidzących w Wilnie przedstawiciele Ośrodka Szkolno Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabo Widzących w Radomiu zapoznali się z litewskim systemem edukacji i rehabilitacji osób z uszkodzonym wzrokiem jak również poznali zwyczaje, kulturę litewską oraz zabytki Wilna i jego okolic.
Protokółowały i opracowały:
mgr Izabela Garlikowska
mgr Agnieszka Grad
Zatwierdził: mgr Norbert Barszczewski
|
